Home » Bijbel » Nooit meer hokjes(denken)
Home » Bijbel » Nooit meer hokjes(denken)
Home » Bijbel » Nooit meer hokjes(denken)

Word jij ook zo moe van hokjesdenken? Ben je het zat om mensen in hokjes te zetten om de wereld om je heen duidelijk en overzichtelijk te houden? Ben je ook zo klaar met het oordeel over mensen, dat daar vaak bij komt kijken? Want het ene hokje vinden we natuurlijk vaak beter dan het andere…

Nederlands hokjesdenken

Zomaar een paar voorbeelden van Nederlandse hokjes.

1. Heel actueel. Je hebt een hok met mensen die voor het behoud van Zwarte Piet zijn (het grootste hok, is mijn idee) en je hebt een hok met mensen die vinden dat Zwarte Piet in deze vorm niet meer kan. En ze komen maar niet bij elkaar. En er komt vaak veel oordeel en ruzie en gescheld bij kijken.

2. Opvang van asielzoekers. We kennen de rellen in Steenbergen. Je hebt een groep Nederlandsers die een asielzoekerscentrum absoluut niet ziet zitten (dus protesten) en je hebt een groep Nederlanders die zich juist inzet voor de komst van vluchtelingen en asielzoekers (ik zag laatst deze actie: www.wegaanzehalen.nl).

3. Ajax- en Feyenoordsupporters. Ook twee groepen die wekelijks duidelijk samenhokken in hun eigen stadion. (Ik ben zelf trouwens Ajacied.) Met heerlijke gezonde rivaliteit is natuurlijk niks mis, maar het idee dat ze niet bij elkaar in hun stadion kunnen samenkomen, getuigt wel erg van… fundamentalistisch hokjesdenken. Ze hebben, al is het een kleine groep natuurlijk, elkaar gewoon te vaak de hersens ingeslagen. Want het ene hokje is natuurlijk beter en heeft meer bestaansrecht dan het andere…

4. Gelovigen kunnen soms ook hokken maken. Je hebt een hok met gelovigen (de kerk, of christenen, of moslims, of joden) en een hok met niet-gelovigen (“de wereld”, atheïsten, humanisten, enz.). En het ene hok vindt zich vaak zomaar beter dan het andere, met al het oordelen dat erop volgt.

“Maar wij hebben gelijk!” werkt niet

Je kunt als hok of partij natuurlijk gaan schreeuwen dat jouw hok gelijk heeft. Vaak wint dan de sterkste of de meerderheid. Maar je overtuigt of bereikt er natuurlijk niemand mee. Je bent dan gewoon machtiger. Je wint de oorlog.
Of wat ook gebeurt: je trekt je terug in je eigen hok. In je eigen gelijk. En je zoekt zoveel mogelijk gelijkgezinden.

God, het evangelie van Jezus en de waarheid

Tja, wat heeft God hier mee te maken? Weet hij wat de waarheid is? En is die waarheid te achterhalen? En vast te leggen, zodat we het voor eens en altijd weten.

Het grappige is: in bovenstaand plaatje met die 6 en die 9 spelen we eigenlijk voor God. We zijn de derde partij. We zien dat beide mensen gelijk hebben, terwijl ze zichzelf niet verplaatsen in de ander. Wij die naar het plaatje kijken, weten wel beter…

Toch is ‘de waarheid’ wel wat anders dan een cijfer. De werkelijkheid is ingewikkelder. Was het maar zo simpel dat we ons gewoon in elkaars standpunten moeten verdiepen om de waarheid te vinden. Al is dat natuurlijk wel een goed principe. Het lijkt mij heel goed voor een Ajacied om eens naar de Kuip te gaan. Of dat een anti-Zwarte Piet in gesprek gaat met een pro-Zwarte Piet. Of dat een kerkelijke gelovige midden in de wereld gaat staan, en een niet-kerkelijke gelovige een kijkje neemt in de wereld van iemand die wel kerkelijk is, enzovoort.

Maar de vraag blijft: wat is waarheid? Het is de vraag die de Romeinse leider Pontius Pilatus stelde, op de dag dat Jezus van Nazaret werd gekruisigd. Een begrijpelijke vraag naar aanleiding van wat Jezus daarvóór tegen Pilatus zei:

Toen vroeg Pilatus aan Jezus: ‘U bent dus wel een koning?’ Jezus antwoordde: ‘U noemt mij een koning. Maar ik zeg u: Ik moet de waarheid bekendmaken. Daarvoor ben ik geboren en daarvoor ben ik naar de wereld gekomen. Iedereen die aan de kant van de waarheid staat, luistert naar mijn woorden.’ Toen zei Pilatus: ‘Wat is waarheid?’
[De Bijbel, Het evangelie volgens Johannes, hoofdstuk 18]

Tja, Jezus kan wel zeggen dat hij de waarheid in pacht heeft, of dat hij zelfs de waarheid is (dat zegt hij namelijk ook ergens), dan nog blijft de vraag: wat is de waarheid?

Waarheid moet zich waarmaken. Je kunt wel zeggen of schreeuwen dat jij weet wat de waarheid is, het moet in daden te zien zijn dat jouw manier van denken over de waarheid werkt. Zo werkt de werkelijkheid. We worden pas overtuigd van een waarheid als we zien dat het werkt. Een kerk kan bijvoorbeeld wel zeggen dat ze (in Jezus) de waarheid hebben, als het niet in haar daden te zien is blijven het slechts woorden waar alleen kerkelijke gelijkgezinden het mee eens zijn.

Ik geloof en ervaar dat Jezus’ verhaal werkt. Dat zijn daden werken, en daarmee ‘waarheid’ worden. En dat als we zijn daden gaan overdenken en nadoen, dat we dan met elkaar de waarheid vinden.

Ik geloof ook dat dit dé reden is waarom Jezus is opgestaan uit de dood. Alsof God tegen hem en ons zegt: ‘Ja, dit is de manier van leven waarmee we door kunnen. Voor altijd. Zo is het goed. Jezus van Nazaret is de eerste die de waarheid heeft uitgeleefd. Wie hem volgt, kan wat mij betreft altijd in zijn geest verder leven. Daarom maak ik Jezus wakker uit de dood.’

Wil je God en Jezus leren kennen? Dan hebben we een mooie en passende cursus voor je!

Een paar jezuschristelijke gedachten over onze hokjes (Of: hoe we kunnen leven in de geest van Jezus)

A. Wie gaat leven in de geest van Jezus, vindt het niet meer belangrijk of hij bij de meerderheid of de minderheid hoort. Bereid je wel voor dat je in misschien wel 9 van de 10 gevallen bij de minderheid zit. Waarom? Omdat Jezus zelf ook alleen overbleef.

B. Wie gaat leven in de geest van Jezus, zoekt de vrede. Jezus zelf zegt ergens: ‘Gelukkig zijn de vredestichters, want zij zullen kinderen van God worden genoemd.’ Wat denk je: Hoe wordt de vrede het meest gediend in bijvoorbeeld de Zwarte Pieten-discussie?

C. Wie gaat leven in de geest van Jezus, moet rekening houden met verzet en tegenwerking. Waarom? Omdat hij dat zelf ook ondervond. Jezus koos partij voor het uitschot van de samenleving, voor mensen-zonder-stem. In die tijd: weduwen, wezen, hoeren, tollenaars (joodse belasting-inners in dienst van de Romeinen), vrouwen. Jezus heeft een scherp oog voor betweterij, voor onderdrukking en hij ziet steeds de mens (in plaats van haar/zijn gedrag). Bij wie zou Jezus in onze maatschappij te vinden zijn, denk je?

D. Wie gaat leven in de geest van Jezus, handelt vanuit het geloof dat hij/zij diep geliefd is door God. De reactie of het oordeel van de ander wordt daarmee niet leuker, maar het doet er niet meer toe. Jij gaat voor de “waarheid”. Natuurlijk doe je dat op een jezuschristelijke manier: vriendelijk en beslist. Niet soft en zeker ook niet te lomp. (Dit aanleren vraagt wel tijd, is een proces. Je zult hier resultaten in boeken en fouten in maken. Die leertijd krijg je.)

E. Wie gaat leven in de geest van Jezus, doet dat niet om te laten zien dat hij dingen beter weet en doet dan een ander. Je doet dat alleen om dat je erin gelooft (en er een ongelooflijk en 2000 jaar oud verhaal bij hebt). Je laat de ander dus vrij om te doen wat hij beter vindt, zonder oordeel of machtsmisbruik van jouw kant daarover. Zo voorkom je dat jezelf meewerkt aan het creëren van nieuwe hokjes. Ondertussen laat jij in je daden zien waarin je (net als Jezus) gelooft. Je brengt geen nieuwe hokjes, je brengt leven in de brouwerij.

F. Wie gaat leven in de geest van Jezus, is gericht op wat Jezus noemt ‘Het koninkrijk van God’. Dat wil zeggen: Gods manier van regeren. Het is Jezus’ missie en het is hem gelukt (door sterven en opstanding) om dat koninkrijk te brengen. Dus het heeft echt zin om in zijn geest te leven. :-)

3 Responses to Nooit meer hokjes(denken)

  1. Avatar Raymond Breuer schreef:

    Goed topic David,

    ik ben alleen bang dat onze gedachten, ideeen, normen en waarden voor een heel groot deel bestaan uit hokjes denken. Veel van onze beslissingen worden bepaald door de meerderheid, door traditie of wat we gewend zijn.
    Onze denkpatronen of hokjes zitten zo vaak vastgebakken in bovenstaande ideeen wat past bij onze cultuur en of samenleving. Maar wie bepaalt bijvoorbeeld wat slecht is of wie bepaalt wat goed is om te eten?

    Zelfs de mogelijke oplossingen of antwoorden zijn ‘ gekleurd’ omdat we nu eenmaal een bepaalde standaard moeten kiezen en wat is de juiste?

    Ik begrijp dat je vanuit geloof de waarden en normen probeert vast te stellen, en ik ben daar helemaal voor.
    Ik denk dat aan de ene kant geloof onder andere is; zoals een klein kind blindelings zijn vader of moeder vertrouwd, en aan de andere kant wijsheid en relatie van/met JHWH is.

    Oftewel als er iets is wat je niet onder 1 of 2 of 10 uitleggen kan vatten dan is dat de Bijbel met al zijn inhoud.
    Helaas is meestal hetgeen wat wij geleerd hebben al de maat van ons denkhokje en kan daar weinig meer bij.

    Wat zijn vredestichters bijvoorbeeld, mensen die ervoor zorgen dat iedereen met elkaar kunnen leven of zorgen voor harmonie of gezellig bij elkaar?
    Onze interpretatie, hoe oprecht en waar, het blijft een menselijke gedachte ten opzichte van de wijsheid en de onmetelijke grootsheid van de God van de Bijbel.

    De Bijbel geeft minimaal 4 verschillende denkwijzen op elk onderwerp en verhaal.
    Een voorbeeld hiervan zijn de 4 evangelieen, 4 verslagen vanuit een andere doch eenzelfde visie. Het een vult de andere aan of geeft een duidelijk inzicht, de een gaat verder of licht een situatie toe die de ander niet geeft. Zo staat deBijbel vol van gebeurtenissen die steeds weer herhaalt worden met elke keer andere informatie.

    Maar misschien bedoel je dit ook te zeggen met je topic en begrijp me goed, ik ben de laatste die van zichzelf zegt dat ik het allemaal weet.
    Ik begin juist te beseffen zoals je topic aangeeft wat voor een hokjes denker ik ben.
    En hoe mijn beperkt verstand pas begonnen is om die onmetelijke waarheid die niet te bevatten is en Gods woord heet, stapje voor stapje te begrijpen.

    Misschien noemt Hij ons daarom wel kinderen en geen tieners of volwassenen, ik ben nl voorlopig niet uitgeleerd en zal in een mensenleven hoop ik een goede basis hebben voor Zijn openbaringen.

    Shalom Raymond

  2. Avatar Cor Alberts schreef:

    Mooi geschreven. Ben het ook met je eens.Vergelijkbaar is ook het “leesbare brief”zijn van christenen dat in één van de apostolische brieven voorkomt.
    Maar overtuigend is het niet. Atheïsten beroepen zich op de wetenschap en zeggen ook, met recht dat het werkt.

  3. Avatar David Heek schreef:

    Staan wetenschap en geloof tegenover elkaar, Cor?
    Ik denk het niet.

Laat een bericht achter