Home » Leven » Nachtgesprek in de bus
Home » Leven » Nachtgesprek in de bus
Home » Leven » Nachtgesprek in de bus

Wij westerlingen leven in een schuld- en oordeelcultuur. Als Oranje zich niet plaatst voor het EK zoeken we een zondebok (Hiddink! Nee, Blind! Nee, de spelers zelf! Nee, de KNVB!). Ook als we naar onszelf kijken, spreken we vaak al snel een oordeel uit. Ik herinner me nog een gaaf gesprek, ’s avonds laat, iets over twaalven. In de bus van NS Amersfoort-Centraal naar Amersfoort-Vathorst. Een rit van een minuut of 20.

Goed leven

“Weet je, als er een god is, dan denk ik dat ik goed heb geleefd.” Aan het woord is Rob. Hij zit aan de ene kant van de nachtbus, tegen het het raam. Ik zit aan de andere kant, ook tegen het raam. Een derde en vierde persoon zitten achterin de bus. De chauffeur ten slotte zit in zijn eigen wereldje, en rijdt relaxed zijn laatste rondje.

Rob en ik raken aan de praat en op mijn vraag vertelt hij wat hij die avond heeft gedaan. “Ik ben na 20 jaar op bezoek geweest bij een studievriend.” Ik vraag met een grijns hoe het was: “Lekker gezellig gedronken zeker?” Rob beaamt het. “Het was alsof we elkaar vorige week nog hebben gezien.” We praten er verder over door. Hij had echt een leuke avond gehad. Daarna vroeg hij: “Maar heb jij dan een beetje een leuke avond gehad?” Ik zeg: “Ik heb in een kerk in Noord-Groningen verteld hoe die kerkelijke gemeenschap zich verder zou kunnen ontwikkelen.” Rob: “Ben je dominee ofzo?” Ik zeg: “Ja, sort of.”

Het werd een tijdje stil. We staren wat voor ons uit of kijken het verlichte nachtelijke Amersfoort in. Ik pak een rolletje snoep en bied mijn gesprekspartner ook wat aan. Rob pakt het snoepje aan, en we kijken weer voor ons uit. En toen kwam die zin, met een oordeel over Robs eigen leven: “Weet je, als er een god is, dan denk ik dat goed heb geleefd.”

Maatstaf

Ik maal wat op die gedachte die Rob zomaar met me deelt. Ik vraag: “Wie of wat bepaalt volgens jou wat goedheid is?” Rob denkt ook even na, en antwoordt: ‘Ik vind iets goed als ik mezelf er goed bij voel.’ Ik knik, en zeg: “Dat herken ik.” Daarna overweeg ik of ik het op dit tijdstip wat spannender ga maken. Ik hak de knoop door, en vraag: “Stel, jij voelt je er goed bij om iemand zwart te maken – nee, nog erger: – om iemand te vermoorden, wie bepaalt dan of zoiets goed of fout is? Ons persoonlijke gevoel?”

“Nee, natuurlijk niet. Iemand vermoorden mag natuurlijk niet,” reageert Rob. Ik zeg: “En wat als ik me daar wel goed bij voel, en jij niet, wie of wat bepaalt dan wat goed is?”

Rob glimlacht. Ik zie hem denken. Hij ziet me wachten op een reactie, en ben oprecht benieuwd. ‘Ja, dat weet ik niet, hoor. Hoe denk jij daar dan over?” vraagt hij vriendelijk. En ook oprecht benieuwd.

Evangelie

“Dat is de reden waarom ik vanavond naar Winsum (of all places) ben afgereisd. Om het verhaal van de Bijbel te vertellen, dat door de kerk wordt bewaard en doorverteld. Ik wil namelijk helemaal niet goed leven.”

“Hoe bedoel je?” vraagt Rob.

“Vroeger kregen jij en ik op de basisschool een rapport. En daar stond een cijfer voor een bepaalde beoordeling. Een 4 stond voor ruim onvoldoende, een 5 voor onvoldoende, een 6 voor voldoende, een 7 voor ruim voldoende, een 8 voor goed, een 9 voor zeer goed, en een 10 voor uitmuntend. Ik wilde geen 8, ik was een strever, ik wilde een 10. En dat haalde ik ook nog best vaak. Ik had zelfs een hekel aan een 9,5. Dat stomme net-niet-gevoel.” We beginnen weer te lachen.

Ik zeg: “De hoofdpersoon van de bijbel, Jezus, zegt ergens: ‘Wees uitmuntend, zoals mijn Vader uitmuntend is.’ Oftewel: haal geen 8, ga voor een 10.”

Rob kijkt me verbaasd aan. “Dat is toch geen evangelie?”

“Dat is Gods maatstaf van goedheid. Interessant voor Nederlanders ook. Want een zesjescultuur vinden wij vaak helemaal niks, of jij wel?”

“Nee, dat is zo”, vindt Rob.

“God vindt dat ook niet uitdagend. Hij gaat niet voor een 6, niet voor een 8, maar voor een 10. Killing. Gods lat ligt wel erg hoog. Hij verlangt naar een volmaakt leven.”

“Maar goed, wat is het evangelie dan?”

“Dat Gods maatstaf allereerst door Jezus zelf is uitgevoerd. Hij vraagt van ons te doen wat hij zelf heeft gedaan: volmaakt het goede doen, zonder oordeel over mensen die hij ontmoet. Met het risico dat dit je eigen leven kost. Hij deed dat consequent. En dat maakt me relaxed. Want als ik Jezus moet geloven hoef ik dus niet steeds mezelf te beoordelen, of te hopen dat anderen mij wel goed genoeg vinden. Daar word ik hondsmoe van, al betrap ik mezelf erop dat ik het oordeel van mezelf of dat van anderen nog wel eens belangrijk vind.”

“Jaja, ik denk dat ik je begrijp. Dus jij vindt dat ik moet ophouden om mijn eigen leven te beoordelen?”

Ik glimlach. “Je moet niks, laat dat duidelijk zijn. Ik denk wel dat we rust krijgen als we op dit punt minder met onszelf bezig zijn. Het hoeft niet. God veroordeelt ons niet, hoewel hij de lat hoog legt. Je bent God of niet. Zijn zoon heeft namens de mensheid Gods maatstaf gehaald zonder ons hierbij te oordelen of te veroordelen. Waarom zouden we onszelf dan blijven beoordelen, of nog erger: afhankelijk blijven van het oordeel van anderen?

Ik zal voor je bidden

We naderen Bushalte Ikea in Vathorst. “Heb ik nu in een kwartiertje het evangelie gehoord?” vraagt Rob. Ik zeg: “Ja, ik denk het wel. In ieder geval een deel ervan.” Ik vraag: “Sorry, maar hoe heet je eigenlijk?”

“Rob,” zegt Rob.
“Ik ben David,” zeg ik.
“Ik geloof niet, maar ik zal voor je bidden,” zegt Rob.
Ik kijk verrast naar mijn gesprekspartner.
“Ik vind het wel mooi wat je zegt,” voegt Rob eraan toe.
“Lief dat je voor me wilt bidden. Ik beloof het voor jou te doen.”

Ik geef Rob een hand, en stap uit. Ik denk bij mezelf: ook ik heb een leuke avond gehad. En wat een toffe gast, die Rob. Ik begrijp dat hij zichzelf als een goed mens beoordeelt.

Ben je geraakt door dit verhaal en wil je er met iemand over doorpraten? Of wil je gewoon eens kwijt hoe jij over God en geloven denkt? Reageer hieronder of neem hier contact met ons op. We staan graag voor je klaar.
Meer lezen? Lees hier een ander verhaal: ‘Nachtgesprek in de trein’
Tagged with →  

Laat een bericht achter