Home » Berichten » Het (goede) nieuws van alledag » Depressiviteit en God
Home » Berichten » Het (goede) nieuws van alledag » Depressiviteit en God
Home » Berichten » Het (goede) nieuws van alledag » Depressiviteit en God

Het zelfgekozen overlijden van Joost Zwagerman hakt er in. Natuurlijk bij zijn directe familie en nabestaanden. Zo plotseling en onverwacht. En bijvoorbeeld bij zijn buren die hem een tijdje hebben gekend.

Depressiviteit en eenzaamheid

De buren zeggen dat ze het niet doorhadden dat Zwagerman depressief was. Het verraadt hoe eenzaam depressiviteit maakt. Je loopt er niet mee te koop. Dat kan schaamte zijn. Veel vaker is het de (terechte) angst voor valse troost of snelle, goedkope adviezen. Daar zit je niet op te wachten. Als depressieve mensen een ding herkennen dan is het wel dat niemand hen begrijpt. Het is puur onbegrip. Want het ene moment voel je je zwaar down, het andere moment loop je lachend over straat. Terwijl je dat laatste niet faket. Wie begrijpt dat nog? Depressiviteit zit vaak diep verborgen, en laat zich moeilijk kennen.

In deze aflevering van De Kist vertelde Zwagerman afgelopen februari dat het in zijn hoofd een ruïne is, en dat alleen iemand anders die puinhoop kan herstellen. Blokje voor blokje.

Depressiviteit en God

Juist op dit punt kan het fout gaan als het om geloof in God gaat. De neiging kan bestaan om tegen depressieve mensen te zeggen dat ‘God je wel geneest’ of je erbovenop helpt ‘als je maar gelooft’. Ook dat is valse troost of een snel en goedkoop advies.

In de Bijbel staat een heel deprimerend lied: Psalm 88. Iemand (Heman is zijn naam) gaat gebukt onder zwaar depressieve gevoelens en schreeuwt het uit naar God. Als je het lied hieronder leest, schreeuwen de hopeloosheid, de duisternis (‘mijn enige vriend’), de angst en de eenzaamheid van het scherm af.

En God? God krijgt de schuld (‘Uw woede houdt me gevangen’). En God verbergt zich. Zegt niks. Doet niks.

Je zou Heman wel willen helpen. Troosten. Adviseren. Genezen. Maar misschien is dit wel het beste: dat God, dat wij een hele tijd helemaal niks zeggen tegen depressieve mensen. Maar wel naar hen luisteren, heel lang luisteren. Wat er ook over je heen wordt gegooid. Depressiviteit los je niet zomaar op. Als depressieve mensen iets nodig hebben, dan is het een luisterend oor. Belangrijker dan genezing is aanwezigheid. Want niemand wil het donker als zijn enige vriend. Dat Heman God aanspreekt is de hoop op wat licht in het kiertje van zijn donkere leven.

Zo laat God zich in de Bijbel ook ten diepste kennen. Niet als de grote probleemoplosser, maar als de God die bij ons is. Met ons meegaat. Met ons afdaalt. Zelfs naar onze diepste dalen en zwaarste depressiviteit. Nooit zegt hij tegen ons: ‘Maar als je zo zwaarmoedig bent, heeft het geen zin om mij op te zoeken.’

Psalm 88

Heer, mijn God, red mij!
Overdag roep ik naar u,
in de nacht wacht ik op antwoord.
Luister naar mijn gebed,
hoor hoe ik om hulp roep.
Ik ben ziek van ellende,
ik ben al bijna in het land van de dood.

Ik heb geen kracht meer.
Het is alsof ik al in mijn graf lig,
door iedereen verlaten.
Het is alsof ik bij de doden hoor,
eenzaam en door iedereen vergeten.
Aan de doden denkt u niet meer,
u beschermt hen niet meer.

Het is alsof u mij begraven hebt,
in het donker onder de grond.
Uw woede is een zware last voor mij,
een last die op mij drukt.
Mijn vrienden willen me niet meer kennen,
ze schrikken als ze mij zien.
Uw woede houdt me gevangen.
Nergens zie ik licht.
Heer, waarom hoort u mij niet?

Heer, mijn ogen doen pijn van het huilen,
ik doe mijn handen omhoog naar u,
de hele dag roep ik naar u.

Voor de doden doet u geen wonderen,
zij staan niet op om voor u te zingen.
In het graf spreekt niemand over uw liefde,
in het land van de dood denkt niemand aan uw trouw.
Daar in het donker weet niemand van uw wonderen,
daar is alles vergeten,
daar ziet niemand uw goedheid.

Maar ik, ik roep naar u, Heer,
elke ochtend bid ik tot u.
Heer, waarom hoort u mij niet,
waarom verbergt u zich voor mij?
Ik ben ongelukkig,
heel mijn leven al ben ik dicht bij de dood.
Uw woede maakt me wanhopig.

U straft mij met uw woede,
u maakt me doodsbang.
U vernietigt mij.
Elke dag weer voel ik uw woede,
overal om mij heen.
Niemand wil mij meer kennen,
het donker is mijn enige vriend.

Worstel jij met depressieve gevoelens? Wil je er met een betrouwbaar iemand over doorpraten? Hier vind je zowel een luisterend oor als meer info over dit onderwerp. We willen er graag voor je zijn.
Tagged with →  

2 Responses to Depressiviteit en God

  1. Piet van Dijk schreef:

    Ik vind die psalm 88 helemaal geen getuigenis van depressiviteit want hij wordt gekoppeld aan schuld, aan woede. De woede van God is zelfs de reden van zijn gevoelens. Het laatste wat je tegen een depressief iemand moet zeggen is dat God woedend is. En bovendien, waarom zou God woedend moeten zijn op een nietig, klein en onbetekend mens? ”Uw woede maakt me wanhopig” – doet me denken aan Aleid Schilder: je bent schuldig geboren maar je kunt er niks aan doen, je bestaan moet je vergeven worden.

  2. Linda schreef:

    anoniem

    Helaas ben ik vaak depressief. Ik zie dit echt niet als de schuld van God. Ik zie de bron meer bij mijn ouders die zonder na te denken kinderen op de wereld hebben gezet en vervolgens niet of nauwelijks omkeken naar de kinderen. Hun boodschap was min of meer ‘red je maar’. Misschien hebben ze dat niet eens gedacht. Hadden ze maar nagedacht over de wijze waarop ze deze kinderen het beste moesten opvoeden om ze een plek te geven in de maatschappij.
    Wat extra pijn deed en doet is dat ze iedere week tweemaal op een zondag naar de kerk gingen. Dat thuis alles rondom het geloof centraal stond. Dat er vele ge- en verboden waren. Tegelijkertijd bezochten ze nooit de ouderavonden van de school. Gingen ze niet mee naar een diploma-uitreiking. Mocht je niet aangeven wat je wilde ‘ik wil niet ligt naast ik kan niet op het kerkhof’ was het devies.
    Wel lieten ze ons naar scholen gaan die allen tot dezelfde kerkelijke stroming behoorden. Het effect hiervan was voor mij dat ik niet wist hoe ik mij een plek moest veroveren in de maatschappij. Het motto was ‘je staat wel in de wereld, maar je bent niet van de wereld’.

Laat een bericht achter